Türkiye’nin Jeopolitik Konumu

Bunu Paylaş:

JEOPOLİTİK Konum: Ekonomik ve siyasal coğrafya verilerine göre dış siyasetin oluşturulması ve yönlendirilmesidir. Devletlerin coğrafi özellikleri ile siyasetleri arasındaki ilişkileri inceleyen bilimdir.

JEOPOLİTİKTE ETKİLİ OLAN UNSURLAR

1 – DEĞİŞMEYEN UNSURLAR

  • Ülkelerin coğrafi şekli ( Ada, Y.Ada, kıyı, kara devleti vb.)
  • Coğrafi bütünlük
  • Jeolojik  ve Jeomorfolojik özellikleri
  • Su
  • Coğrafi Konum
  • İklim

2 – ZAMAN

3 – DEĞİŞEN UNSURLAR

  • Sosyal Kültürel Değerler
  • Politik değerler
  • Bilimsel ve teknolojik değerler
  • Askeri değerler
  • Ekonomik Değerler

GÜNÜMÜZDEKİ TÜRKİYE’NİN JEOPOLİTİK KONUMU

  • Türkiye, Dünya’nın en önemli petrol rezervlerine sahip olan Orta Doğu ve Hazar Havzası ile önemli deniz ulaştırma yollarının kavşağında bulunan Akdeniz Havzası içinde yer alır.
  • Karadeniz Havzası ve Boğazlar, Balkanlar, Kafkasya ve Orta Asya’nın oluşturduğu coğrafyanın merkezinde bulunmaktadır.
  • Kafkasya ve Orta Asya petrolünün ve doğal gazının batıya ulaştırılması için belirlenen güzergâhlardan en önemlisi üzerinde bulunmaktadır.
  • BM ve NATO üyesi bir ülke olarak çevresinde güvenlik, istikrar gibi konularda ağırlığa sahiptir.
  • NATO’nun bir kanat ülkesiyken Avrasya kuşağında merkezî bir duruma gelmiştir.
  • Türkiye, bölgesinde güçlü bir orduya sahiptir.
  • Birçok farklı ticari, ekonomik, askerî ve siyasi uluslararası kuruluşlara üyedir.
  • Aynı anda NATO, Avrupa Konseyi, Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD), Karadeniz Ekonomik İş Birliği (KEİ), Ekonomik İş Birliği Örgütü (ECO),

G-20 ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi olan tek devlettir.

TÜRKİYE’NİN ÜYE OLDUĞU BAZI ULUSLAR ARASI KURULUŞLAR

SİYASİ ÖRGÜTLER EKONOMİK ÖRGÜTLER ASKERİ ÖRGÜTLER
Birleşmiş Milletler (BM) Uluslararası Para Fonu (IMF) NATO
İslam Konferansı Örgütü (İKO) Dünyanın En Büyük 20 Ekonomisi (G-20) Batı Avrupa Birliği
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Dünya Bankası
Avrupa Konseyi Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD)

 

GÜNÜMÜZDEKİ TÜRKİYE’NİN JEOPOLİTİK KONUMU

Türkiye’nin Jeopolitik Açıdan Hassas ve Kuvvetli Yönleri;

Üç tarafının denizlerle çevrili olması nedeniyle denizden gelebilecek tehditlere açık olması ->Boğazlar vasıtası ile Karadeniz ve Akdeniz’e açılan giriş ve çıkışları kontrol edebilmesi

  • Bir yarımada durumunda olduğundan donanma ve deniz kuvvetlerine de yatırım yapmak zorundadır. ->Denizden de savunma kapasitesini artırır.
  • Petrol ve doğal gaz havzalarına yakındır. Gelişmiş ülkelerin bölgeyi sömürge planlarından etkilenme riski -> Ener’i ihtiyacı kolay karşılanır.
  • Orta Doğu ve Hazar petrollerinin batıya taşınma güzergâhında olması çeşitli ülkelerin çıkar çatışmasına yol açabilir.-> Enerji nakli koridoru olması ‘jeopolitik ve ticari önemini artırır.
  • Çok sayıda ülkeyle kara sınırı olması sorunları artırabilmektedir. -> Sınır ticareti potansiyeli yüksektir. Komşular Türkiye için büyük pazar potansiyeli oluşturur.
  • Sınırımızı aşan akarsularımız komşu ülkelerle çeşitli anlaşmazlıklara yol açabilir. -> Ortak su havzasını kullanmak ülkelerarası ilişkileri güçlendirir.
  • Türkiye’nin KKTC üzerindeki garantörlük hakkı, başta Yunanistan olmak üzere Avrupa ülkeleriyle zaman zaman sorunlara yol açmaktadır. -> Kıbrıs, Akdeniz ticaret yollarının ve Türkiye’nin güvenliği için önemli’ ’dir. Ülkemizle güçlü tarihi, kültürel, siyasi ve ekonomik bağları bulunmaktadır.
  • Ege Denizi’ndeki adalar ve kıta sahanlığı sorunu Yunanistan ile sorunlara neden olmaktadır. ->Adalar Türkiye için ticaret ve turizm önünden iyi bir potansiyele sahiptir.

turkiyenin-cevresindeki-bolgesel-sorunlar

Content Protection by DMCA.com
Bunu Paylaş:

Ahmet Burak Kargı

Karadeniz Teknik Üniversitesi 2005 mezunu. Mersin'de yaşıyor. COĞRAFYA öğretmeni.

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir