Türkiye’de Ticaret

Bunu Paylaş:

Bu dersimizde Türkiye’de ticaret konusunu 2014-2015 TUİK verileri doğrultusunda inceleyeceğiz. Dış Ticaret, İç Ticaret, ithalat, ihracat, dış ticaret açığı, dış ticaret fazlası, dış ticaret hacmi kavramlarının ne anlama geldiğini, 2015 yılında en çok ithalat yapılan ülkeler, 2015 yılında en çok ihracat yapılan ülkeler, en çok ihracat yaptığımız sektörler ve en çok ihracat yaptığımız sektörleri inceleyeceğiz

  • Dış Ticaret Hacmi = İthalat + İhracat
  • Dış Ticaret Açığı = İthalat > İhracat
  • Dış Ticaret Fazlası = İthalat < İhracat
Yıllar İhracat  ($) İthalat  ($) Dış Ticaret Dengesi  ($) Dış Ticaret Hacmi ($) İhracatın İthalatı Karşılama Oranı (%)
1923 50 790 86 872 – 36 082 137 662 58,5
1930 71 380 69 540 1 840 140 920 102,6
1940 80 904 50 035 30 869 130 939 161,7
1950 263 424 285 664 – 22 240 549 088 92,2
1960 320 731 468 186 – 147 455 788 917 68,5
1970 588 476 947 604 – 359 128 1 536 081 62,1
1980 2 910 122 7 909 364 -4 999 242 10 819 486 36,8
1990 12 959 288 22 302 126 -9 342 838 35 261 413 58,1
2000 27 774 906 54 502 821 -26 727 914 82 277 727 51,0
2010 113 883 219 185 544 332 –  71 661 113 299 427 551 61,4
2011 134 906 869 240 841 676 –  105 934 807 375 748 545 56,0
2012 152 461 737 236 545 141 –  84 083 404 389 006 877 64,5
2013 151 802 637 251 661 250 –   99 858 613 403 463 887 60,3
2014 157 610 158 242 177 117 –   84 566 959 399 787 275 65,1
2015 (r) 143 838 871 207 234 359 –   63 395 487 351 073 230 69,4

Dış ticaret açığını kapatmak için;

  • İhracatı artırıp ithalatı azaltmak
  • Kaliteli ve ucuz ürünler üreterek, tanıtımını yapmak ve pazarlamak.
  • Yeni pazarlar bulmak
  • İhracatta tarımsal ürünler ve hammaddelerin yerine sanayi ürünlerinin payını artırmak
  • Yabancı turizm gelirlerini artırmak

İÇ TİCARET

  • Türkiye sınırları içerisinde bölgeler yâda bölümler arasında gerçekleştirilen ticarettir.
  • Türkiye’de iç ticaret fazladır bunun nedenleri;
    • İklim çeşitliliğine bağlı olarak tarım ürünlerinin çeşitlenmesi ve her tarım ürününün her bölgede olmaması
    • Ülke içinde sanayi tesislerinin dengesiz dağılması
    • Nüfusun ülkenin bölümlerine göre dengesiz dağılması
    • Yaz ve kış turizmine bağlı bazı yörelerin oldukça fazla nüfuslanması
    • Ulaşımın gelişmesine bağlı olarak ülkenin her yerine erişilebilmesi.
    • Reklam ve tanıtım faaliyetleri ile iletişim kanallarının çeşitlenmesi ve güçlenmesi

DIŞ TİCARET

Ülkelere göre Türkiye’nin yıllık ihracatı  

(en çok ihracat yapılan 20 ülke)

Sıra Ülke 2015(r) 2014
Toplam   143 838 871   157 610 158
1 Almanya    13 417 033    15 147 423
2 İngiltere    10 556 393    9 903 172
3 Irak    8 549 967    10 887 826
4 İtalya    6 887 399    7 141 071
5 ABD    6 395 842    6 341 841
6 Fransa    5 845 032    6 464 243
7 İsviçre    5 675 424    3 207 526
8 İspanya    4 742 270    4 749 584
9 BAE    4 681 255    4 655 710
10 İran    3 663 760    3 886 190
11 Rusya Federasyonu    3 588 331    5 943 014
12 Suudi Arabistan    3 472 514    3 047 134
13 Hollanda    3 154 867    3 458 689
14 Mısır    3 124 876    3 297 538
15 Romanya    2 815 506    3 008 011
16 İsrail    2 698 139    2 950 902
17 Belçika    2 557 805    2 939 108
18 Çin    2 414 790    2 861 052
19 Polonya    2 329 176    2 401 689
20 Azerbaycan    1 898 520    2 874 608
Diğerleri    45 369 972    52 443 825
Ülke sıralaması; 2015 TUİK verilerine yılına göre yapılmıştır.

 

Ülkelere göre Türkiye’nin yıllık ithalatı

(En çok ithalat yapılan 20 ülke ) 

Sıra Ülke 2015(r) 2014
Toplam   207 234 359   242 177 117
1 Çin    24 873 457    24 918 224
2 Almanya    21 351 884    22 369 476
3 Rusya Federasyonu    20 401 757    25 288 597
4 ABD    11 141 462    12 727 562
5 İtalya    10 639 042    12 055 972
6 Fransa    7 597 687    8 122 571
7 Güney Kore    7 057 439    7 548 319
8 İran    6 096 254    9 833 290
9 Hindistan    5 613 515    6 898 577
10 İspanya    5 588 524    6 075 843
11 İngiltere    5 541 277    5 932 227
12 Ukrayna    3 448 171    4 242 612
13 Belçika    3 146 936    3 863 892
14 Japonya    3 140 055    3 199 915
15 Polonya    2 977 662    3 082 128
16 Hollanda    2 914 359    3 517 164
17 Romanya    2 598 908    3 363 233
18 İsviçre    2 445 864    4 821 031
19 Bulgaristan    2 254 180    2 846 185
20 Çek Cumhuriyeti    2 218 334    2 420 199
  Diğerleri    56 187 593    69 050 099
Ülke sıralaması; 2015 yılına göre yapılmıştır.

Türkiye İhracatının Sektörel Dağılımı

  • Sanayi Ürünleri -> % 93,19
  • Tarım -> % 4,47
  • Madencilik -> % 2,34
  • En çok ihraç ettiğimiz ürünler;
    • Otomotiv
    • Beyaz Eşya
    • Tekstil
    • Kazan ve Makinalar
    • Fındık
    • Kuru incir
    • Kuru Kayısı
    • Kuru Üzüm gibi tarım ürünleri.

Türkiye İthalatın Sektörel Dağılımı

  • Sanayi Ürünleri -> % 82
  • Maden -> % 15
  • Tarım -> % 3

En çok İthal ettiğimiz ürünler;

  • Doğalgaz
  • Petrol
  • Taşkömürü
  • Otomotiv
  • Tekstil
  • Optik malzemeler
  • Elektronik malzemeler
  • Yatırım malları
  • Tropikal meyveler (Kakao, muz, ananas, mango, kahve vb..)
  • Kâğıt
  • Kauçuk
  • Askeri araç ve gereçler
  • İlaç

Transit Ticaret

  • Türkiye’nin yalnızca deniz ve karayolları kullanılarak başka ülkelerin yapmış olduğu ticarete transit ticaret denir. Türkiye’nin Asya ile Avrupa arasında ulaşım koridoru olması transit ticareti geliştirmiştir. İki önemli transit ticaret yolu vardır. Bunlar;
    • İran Transit Ticaret yolu
    • Habur Kapıkule arası transit ticaret yolu
    • İran Transit Ticaret yolu Trabzon limanından başlar ve İran Gürbulak sınır kapısına uzanır. İran’ın en fazla ticaret yaptığı yollardan biridir.
Content Protection by DMCA.com
Bunu Paylaş:

Ahmet Burak Kargı

Karadeniz Teknik Üniversitesi 2005 mezunu. Mersin'de yaşıyor. COĞRAFYA öğretmeni.

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir