Türkiye’de Hayvancılığın Dağılışı

Bunu Paylaş:

Bu dersimizde Türkiye’de hayvancılık , hayvancılık metotları ve hayvancılığın dağılışı ile ilgili bilgi vereceğim. Türkiye’de görülen Büyük baş hayvancılık, küçük baş hayvancılık, arıcılık, ipek böcekçiliği, kümes hayvancılığı, balıkçılık gibi tüm hayvancılık faaliyetlerini inceleyeceğiz.

TÜRKİYE’DE HAYVANCILIK

Mera Hayvancılığı nedir ?

Hayvanların meralarda otlatılması ile yapılan hayvancılıktır. Mera hayvancılığında yetiştirilen hayvan ister küçükbaş olsun ister büyükbaş, özel olarak yem alınmaz, hayvanlar doğadan beslenir. İklime ve yer şekillerine bağlı olarak yürütülen hayvancılık faaliyetidir. Yetiştirilen hayvandaki et ve süt verimi yağışa bağlıdır. Yağışın çok olduğu alanlarda mera ve otlaklar gür olacağı için hayvanlar iyi beslenir ve et verimi ile süt verimi yüksek olur.

Doğal Koşullara bağlı olarak küçükbaş ya da büyükbaş yetiştirilir.

Çayır ve meraların zengin olduğu yerlerde büyükbaş hayvancılık yapılır. Bozkır alanlarda ise genellikle küçükbaş mera hayvancılığı yapılır. Engebeli alanlarda kıl keçisi yetiştirilirken düzlüklerde koyun yetiştiriciliği yapılır.

Besi ve Ahır Hayvancılığı nedir ?

Ahırlarda hayvanların dışarı çıkarılmadan, doğal koşullara bağlı kalmaksızın yapılan hayvancılık faaliyetidir. Besi hayvancılığında hayvanlar ahırlarında dışarı çıkarılmadan yem ile beslenerek yetiştirilir.

Besi hayvancılığında küçükbaş ya da büyükbaş tercihe göre yapılabilir ancak büyükbaştaki birim hayvandan elde edilen et ve süt miktarı küçükbaşa göre daha fazla olduğu için besi hayvancılığında büyükbaş hayvancılık tercih edilir.

Tüketimin fazla olduğu yerlerde Besi ve Ahır Hayvancılığı gelişmiştir. İstanbul, Konya, Balıkesir, Bursa vb..
DİKKAT !!
Türkiye’de besi ve ahır hayvancılığından daha çok mera hayvancılığı yapılır.

Türkiye’de Hayvancılığın Gelişmesinde Etkili Olan Faktörler

  • Mera hayvancılığının yerine besi ve ahır hayvancılığı yapılması
  • Meralarda sürekli otlatmadan dönüşümlü otlatmaya geçilmesi
  • Meralarda bilinçsiz otlatmanın önüne geçilmesi
  • Hayvan soylarının ıslah edilmesi
  • Çiftçinin bilinçlendirilmesi
  • Devletin çiftçiye destek vermesi
  • Erken kesimin önlenmesi ve hayvan hastalıkları ile mücadele

Türkiye’de Hayvancılığın Dağılışı

Türkiye'de Hayvancılığın Dağılışı

dikkatTürkiye’de sağılan hayvanlar içinde süt verimi en yüksek olan hayvan sığır (inek), en düşük olan ise tiftik keçisidir.

TÜRKİYE’de KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK

Koyun, keçi gibi hayvanların yetiştirilmesine küçükbaş hayvancılık denir. Küçükbaş hayvancılık besicilik şeklinde yapılabilir ancak tercih edilmez. Küçükbaş hayvancılık Türkiye’de genellikle mera hayvancılığı şeklinde yapılmaktadır.

KOYUN

  • Koyun yeryüzü şekillerinin sade olduğu alanlarda yetiştirilir.
  • Karasal iklim alanlarında yetiştirilir.
  • Bozkır alanlarda yetiştirilir.
  • Engebeli alanlar koyun yetiştiriciliği için uygun değildir.
  • Koyun yetiştirilen alanlarda yünlü dokumacılık, halı sanayii gelişme gösterir. Örneğin; Sivas, Siirt, Isparta gibi.
  • En çok koyun yetiştiriciliği yapan bölgelerimiz İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleridir. Ayrıca Güney Doğu Anadolu Bölgesi bozkırlarında tarım yapılmayan alanlarda koyun yetiştiriciliği yapılır.
DİKKAT !!
Doğu Karadeniz kıyılarında yetiştiriciliği yapılmaz.
Koyun (Merinos)
Düzey3 adı Yıl Toplam
Eskişehir 2015 502.307
Ankara 2015 396.677
Konya 2015 317.586
Balıkesir 2015 179.242
Karaman 2015 137.382
Afyon 2015 115.261
Bursa 2015 110.191

*2015 TÜİK Verisi

Koyun (Yerli)
Düzey3 adı Yıl Toplam
Van 2015 2.456.493
Konya 2015 1.544.436
Şanlıurfa 2015 1.519.352
Ağrı 2015 1.288.490
Diyarbakır 2015 885.527

*2015 TÜİK Verisi

dikkatTürkiye’de en fazla yetiştirilen hayvan koyundur. Bunun nedeni bozkırların ve geniş düzlüklerin fazla yer kaplamasıdır.
dikkatDoğu Anadolu Bölgesi engebeli bir bölge rağmen koyun yetiştirilmesinin nedeni bölgede yer alan ovalardır.

KIL KEÇİSİ

  • Dağlık ve engebeli alanlarda yetiştiriciliği yapılır çünkü keçinin fizyolojik yapısı engebeli yerlerde yayılmak için müsaittir.
  • Et, süt ve kıl üretimi yapılır.
  • Türkiye’de en çok Mersin ve Antalya illerinde (Teke, Taşeli Platoları ve Toros Dağları) yetiştirilir.
  • Ormanlık alanlara verdiği zarardan dolayı son yıllarda sayılarında azalma gerçekleşmiştir.
Kıl Keçisi
Düzey3 adı Yıl Toplam
Mersin 2015 763.447
Antalya 2015 654.351
Siirt 2015 441.748
Mardin 2015 401.294
Adana 2015 372.275
Diyarbakır 2015 329.158
Bitlis 2015 271.533
Kahramanmaraş 2015 263.761
Konya 2015 254.293

*2015 TÜİK

TİFTİK KEÇİSİ (Ankara Keçisi)

  • Sağılan hayvanlar içerisinde süt verimi en düşük olan ırktır.
  • Tiftiği için beslenir.
  • Küçükbaş hayvanlar içerisinde en az yetiştirilen hayvandır.
  • En çok İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimizde yetiştiriciliği yapılır.
Tiftik Keçisi
Düzey3 adı Yıl Toplam Sağılan hayvan sayısı (baş)
Ankara 2015 125.729 51.180
Şırnak 2015 19.380 18.145
Eskişehir 2015 13.314 4.475
Siirt 2015 12.713 5.501
Bolu 2015 12.010 7.648
Kastamonu 2015 5.856 1.658
Mardin 2015 4.266 998

*2015 TÜİK

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK

SIĞIR

  • En çok yetiştirilen büyükbaş hayvan türü sığırdır.
  • Büyükbaş hayvancılık otlak ve meraların zengin ve bol olduğu Erzurum – Kars, Karadeniz gibi yaz yağışlarının olduğu yerlerde mera hayvancılığı şeklinde yapılır.
  • Büyükbaş hayvancılık tüketimin çok olduğu kalabalık şehir merkezlerinde besi ve ahır hayvancılığı şeklinde yapılır. (Konya, İstanbul, Gaziantep vb.)
DİKKAT !!
Sağdığımız hayvanlar içerisinde süt verimi en yüksek olan sığırdır.
Sığır (Yerli)
Düzey3 adı Yıl Toplam
Ağrı 2015 167.101
Diyarbakır 2015 123.537
Muş 2015 95.363
Şanlıurfa 2015 70.932
Van 2015 65.065

*2015 TÜİK

Sığır (Kültür)
Düzey3 adı Yıl Toplam
Konya 2015 480.129
İzmir 2015 446.393
Balıkesir 2015 398.225
Aydın 2015 252.760
Afyon 2015 246.674
Denizli 2015 223.455
Burdur 2015 190.872

*2015 TÜİK

Sığır ( Melez)
Düzey3 adı Yıl Toplam
Erzurum 2015 501.205
Kars 2015 325.887
Ardahan 2015 251.545
Konya 2015 209.239
Ankara 2015 161.615
Samsun 2015 160.257

*2015 TUİK

MANDA

  • Genellikle sulak alanlarda yetiştiriciliği yapılır.
  • Karadeniz ve Marmara bölgesi başlıca yetişme alanlarıdır.
Manda
Düzey3 adı Yıl Toplam
Samsun 2015 17.043
İstanbul 2015 11.518
Diyarbakır 2015 11.510
Tokat 2015 8.839
Bitlis 2015 7.594

*2015 TUİK

Türkiye’de Sağılan Hayvanlara Göre Süt Üretimi

Türkiye'De süt üretimi

KÜMES HAYVANCILIĞI

  • Tavuk, kaz, hindi, ördek ve tavşan besleme etkinliğidir.
  • Türkiye’de en çok kümes hayvancılığı tavuk yetiştiriciliği şeklindedir.
  • Tüketimin fazla olduğu, kalabalık büyükşehirler çevresinde gelişmiştir.
  • Bolu, Sakarya, Manisa ve Balıkesir tavuk yetiştiriciliğinin en çok yapıldığı kentlerdir.

İPEK BÖCEKCİLİĞİ

  • İklime bağlı olarak yapılan hayvancılık faaliyetlerinden biridir.
  • Dut ağacının olduğu yerlerde yapılır.
  • Suni ipeğin yaygınlaşması ve üretiminin zahmetli olması ipek böcekçiliğinin gelişmesini engellemiştir.
  • Sanayisi en çok Marmara bölgesinde gelişmiştir.
İpek Böcekçiliği
Düzey3 Adı Yıl Köy sayısı Hane sayısı Açılan kutu sayısı Yaş koza
Antalya 2015 29 361 631 18
Bilecik 2015 20 94 270 9
Ankara 2015 15 112 308 8
Sakarya 2015 23 90 271 6
Bolu 2015 13 86 181 5
İzmir 2015 58 122 447 4
Muğla 2015 21 102 173 4
Bursa 2015 21 70 141 4
Eskişehir 2015 14 61 133 3
Diyarbakır 2015 44 693 1.600 1
Batman 2015 3 20 115 1
Aydın 2015 29 48 164 1
Hatay 2015 17 30 65 1

Yaş Koza Üretimine Göre Sıralanmıştır.

ARICILIK

  • Bitki örtüsünün canlı ve çeşitli olduğu yerlerde gelişir.
  • Hemen hemen her yöremizde yapılır.
  • En çok Karadeniz en az Güney Doğu Anadolu Bölgesinde Gelişmiştir.
  • Güney Doğu Anadolu’da gelişmemesinin nedeni bitki örtüsü cılızlığıdır.
  • Bitkilere bağlı olarak yöresel ballar üretilmektedir;
    • Rize -> Anzer Balı
    • Muğla -> Çam Balı
    • Hakkari -> Çiçek Balı
    • Kars -> Çiçek Balı
    • Bitlis -> Kara kovan Balı
DİKKAT !!
Arıcılık bitki örtüsünün zengin olduğu ve tarım alanlarının dar olduğu dağlık yerlerde daha çok tercih edilmektedir.
Arıcılık
Düzey3 Adı Yıl Bal üretimi (ton)
Ordu 2015 16.600,75
Muğla 2015 15.205,72
Adana 2015 9.762,60
Aydın 2015 4.007,45
Mersin 2015 3.493,05
Sivas 2015 3.327,46
DİKKAT !!
Arıcılık bitki örtüsünün zengin olduğu ve tarım alanlarının dar olduğu dağlık yerlerde daha çok tercih edilmektedir.
DİKKAT !!
Arıcılık, ipekböcekçiliği ve mera hayvancılığının dağılışında en önemli etkenler iklim ve bitki örtüsüdür.
DİKKAT !!
Besi ve Ahır hayvancılığının gelişmesinde tüketici nüfusun ve pazarlama olanaklarının kolay olması etkilidir.
dikkatBesi ve Ahır hayvancılığının gelişmesinde tüketici nüfusun ve pazarlama olanaklarının kolay olmasının yanı sıra yem sanayisinin gelişmesi de etkilidir. Örneğin Afyonda tüketici nüfus fazla olmamasına rağmen komşusu Uşak’a Türkiye’nin ilk şeker pancarı fabrikalarından birinin açılması Afyon’un besicilikte gelişmesini sağlamıştır.

BALIKÇILIK

  • Türkiye’ balıkçılık potansiyeli yüksek olan bir ülkedir.
  • Karadeniz balık miktarı en fazla olan denizimizdir.(%70 ) Karadeniz’de balık miktarının fazla olma nedenleri;
    • Sularının soğuk olması
    • Oksijen miktarının bol olması
    • Planktonların fazla olması
  • En çok balık çeşidi Akdeniz’dedir. Ayrıca İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı, Gelibolu yarımadası gibi balıkların göç yollarında balık çeşidi fazladır.

Türkiye’de Balıkçılığın Gelişmeme Nedenleri

  • Açık deniz balıkçılığı yerine kıyı balıkçılığının yapılması
  • Deniz kirliliği
  • Su ürünleri tüketiminin az olması
  • Zamansız, yanlış ve aşırı avlanma teknikleri
  • Balıkçılık için gerekli teknolojik donanıma sahip tekne, depo vb. bulunmaması.

Türkiye’de Balıkçılık ;

  • Denizlerde Avlanma Yöntemi ile yapılır
  • Tatlı su balıkçılığı: Göllerde, akarsularda, barajlarda yapılır
    • Eğiridir ve Beyşehir göllerimizde kerevit avlanır. %95 ‘i ihraç edilir.
    • Van gölünde endemik balık olan İnci Kefali avlanır.
    • Çıldır gölünde sazan avcılığı ekonomik bir faaliyettir.
  • Kültür Balıkçılığı: Belli alanlarda, balık kafeslerinde balıkların özel olarak yetiştirilmesi ile yapılır. Göllerde, özel havuzlarda, denizlerde ve akarsularda kültür balıkçılığı yapılır.
    • Denizlerde kültür balıkçılığı en çok Ege ve Akdeniz’de yapılır.
    • Denizlerde en çok çipura ve Levrek, tatlı su havuzlarında ise alabalık yetiştirilir.

 

Content Protection by DMCA.com
Bunu Paylaş:

Ahmet Burak Kargı

Karadeniz Teknik Üniversitesi 2005 mezunu. Mersin'de yaşıyor. COĞRAFYA öğretmeni.

You may also like...

1 Response

  1. Kullanıcı dedi ki:

    Allah Peygamber razı olsun Sabahtandır arıyorum burada bulabildim

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir