Türkiye’de Demiryolu Ağları ve Tarihsel Gelişimi

Bunu Paylaş:

Demiryolu Ağının Tarihsel Gelişimi

Birinci Dünya Savaşı’ndan önce demir yollarımız, günümüzdeki kadar gelişmiş ulaşım ağına sahip değildi. Bu dönemdeki demir yollarımız ya deniz kıyılarından içerideki bazı bölgelere sokulan yollar durumunda bulunuyor ya da Avrupa’yı Türkiye üzerinden Irak ve Hicaz arasını birleştirecek şekilde uzanıyordu.

  • İskenderiye Kahire demir yolu hattının imtiyazının verilmesi (211 km’lik) (1851)
  • İzmir Aydın demir yolu (130 km) 23 Eylül 1856
  • 24 Eylül 1872 tarihine kadar Nafia Nezareti (Bayındırlık Bakanlığı) Turuk ve Meabir (Yol ve İnşaat) Dairesi tarafından yönetilmiştir.
  • 24 Mayıs 1924’te Nafıa Bakanlığına bağlı Anadolu Bağdat Demir Yolları Müdüriyeti Umumiyesi kurulmuştur.
  • Demir yolu alanında ilk bağımsız yönetim birimi olarak demir yollarının yapımı ve işletilmesi amacıyla 31 Mayıs 1927’de Nafıa Vekâletine bağlı “‘Devlet Demir Yolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi” kurulmuştur.
  • 1939 yılında “Devlet Demir Yolları ve Limanları İşletme Umum Müdürlüğü” Münakalat Vekâletine (Ulaştırma Bakanlığı) bağlanmıştır.
  • 1928 1948 yılları arasında yabancı şirketlerden satın alınarak millîleştirilmiştir.
  • 22 Temmuz 1953’te Ulaştırma Bakanlığına bağlı “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları İşletmesi (TCDD) adı altında iktisadi devlet teşekkülü hâline getirilmiştir.
  • Günümüzde ise ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına bağlı ilgili kuruluş olarak faaliyeti sürdürmektedir.
  • 1927’de Kayseri, 1930’da Sivas, 1935’te Malatya, 1933’te Niğde, 1934’te Elazığ, 1935’te Diyarbakır, 1939’da Erzurum’a demir yolu yapılmıştır.
  • 1935-1945 yıllarında iltisak hatlarının sağlanmasına çalışılmış, 1935’te Manisa Balıkesir Kütahya Afyon ve Eskişehir -Ankara Kayseri Kardeş gediği Afyon olmak üzere iki hatta sahip olmuştur.
  • Cumhuriyet Dönemi’nde, 1950’li yıllara kadar yük ve yolcu taşımacılığında ilk sırada olan demir yolu ulaşımı 1950’li yıllardan itibaren yavaş yavaş önemini kaybetse de Yüksek Hızlı Tren ve Marmaray gibi projelerle yeniden canlandırma çalışmaları devam etmektedir.
  • Türkiye’de demir yolu yapımı; şehirler ve limanlar arası ulaşımı sağlamak, her çeşit ürünü pazara ulaştırmak ve komşu ülke sınırlarına ulaşmak gibi maksatlarla gerçekleştirilmektedir.
  • Ancak bazı illerimizde ve bazı komşularımızla demir yolu bağlantımız yoktur
  • Özellikle engebenin fazla olduğu Doğu Karadeniz ve Hakkâri çevresi ile Muğla, Bursa, Çanakkale gibi illerde de demir yolu yoktur.
  • Bir kısmı gerçekleştirilmiş, bir kısmı ise yapımı sürdürülen projeler ile demir yolu ulaşımının Türkiye ulaşım sistemleri içindeki payının artırılmasına çalışılmaktadır. Bu projeler içerisinde Yüksek Hızlı Tren Hatları Projesi önemlidir.

Demiryolu Ağımız

Türkiye_demiryolları_haritası_2007

Komşu Ülkelerle Demiryolu Bağlantılarımız

Demiryolu bağlantısı bulunan komşü ülkeler ve demir yolu bağlantısının olduğu sınır kapılarımız.

# İsim İl Bağlandığı Ülke Durum
1 Uzunköprü Edirne  Yunanistan Açık
2 Kapıkule Edirne  Bulgaristan Açık
3 İslahiye Gaziantep  Suriye Kapalı
4 Çobanbey Kilis  Suriye Kapalı
5 Akyaka Kars  Ermenistan Kapalı
6 Nusaybin Mardin  Suriye Kapalı
7 Kapıköy Van  İran Açık

MARMARAY PROJESİ

Dünyadaki en önemli ulaşım projelerinden biri olan Marmaray Projesi,

  • İstanbul’un kentsel yaşantısını sağlıklı sürdürebilmesi
  • Kentin doğal tarihî özelliklerinin korunabilmesi için elektrik enerjisi kullanan, çevreyi kirletmeyen bir projedir.
  • Marmaray, İstanbul’un Avrupa ve Asya yakalarındaki demiryolu hatlarını İstanbul Boğazı altından geçen bir tüp tünelle birleştiren 76 km’lik bir demiryolu iyileştirme ve geliştirme projesidir.
  • İstanbul Boğazı’nın deniz tabanındaki batırma tünelin uzunluğu, batırma tünel ile delme tüneller arasındaki bağlantılar dâhil olmak üzere, yaklaşık 1.4 kilometredir.
  • Tünel, İstanbul Boğazı’nın altındaki iki hatlı demiryolu geçişinde hayati bir bağlantıyı oluşturmaktadır.Bu tünel, İstanbul’un Avrupa yakasında bulunan Eminönü ilçesi ile Asya yakasında bulunan Üsküdar ilçesi arasında yer almaktadır.
  • Halkalı ile Gebze arasında çalışması planlanan hattın boğaz geçişini de içine alan, Ayrılıkçeşme ve Kazlıçeşme arasındaki 13,6 km’lik bölümü 29 Ekim 2013 tarihinde hizmete açılmıştır.
  • Açılan hatta 3’ü yeraltında olmak üzere toplam 5 istasyon vardır.
Content Protection by DMCA.com
Bunu Paylaş:

Ahmet Burak Kargı

Karadeniz Teknik Üniversitesi 2005 mezunu. Mersin'de yaşıyor. COĞRAFYA öğretmeni.

You may also like...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir