2015 TÜİK Verilerine Göre Türkiye’de Tarım Ürünlerinin Dağılışı

Bunu Paylaş:

Değerli arkadaşlarım, bu dersimde 2015 yılı TÜİK verilerine göre hangi tarım ürünü, en çok hangi şehirde ve bölgede çıktı, 2015 verilerine göre en çok hangi ilimiz hangi tarım ürününü yetiştirdi sorularının cevaplarını Tüik istatistiklerine göre sizlerle paylaşacağım.

Türkiye’de Yetiştirilen Tarım Ürünleri

TAHILLAR

İL Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Konya 2015 4.863.382 4.859.475 1.696.326 349
Ankara 2015 4.284.615 4.220.483 1.073.493 254
Diyarbakır 2015 2.960.183 2.960.183 915.292 309
Tekirdağ 2015 1.841.841 1.829.499 744.257 407
Sivas 2015 2.935.062 2.935.061 742.881 253
  • Buğday yetişme döneminde yağış, olgunlaşma döneminde sıcak ve kurak bir hava ister.
  • En çok yetiştiği bölge -> İç Anadolu Bölgesi
  • Buğdaydan ilk hasat sıcaklık yüzünden -> Akdeniz Bölgesi ‘nden alınır.
  • Buğdaydan son hasat soğuk olması nedeniyle -> Anadolu Bölgesi (Erzurum – Kars bölümü)
  • Buğday Doğu Karadeniz kıyılarında her mevsim yağışlı olduğu için yetiştirilemez.
  • Akdeniz Bölgesi’nin en verimli buğday yetiştiriciliği potansiyeline sahip olsa da, ekonomik değeri daha yüksek olan ürünleri tercih ettiği için buğday üretimi azdır.
  • İç Anadolu bölgesinde Buğday üretimindeki dalgalanmaların nedeni yağıştaki yıllık dalgalanmalardır.
  • Buğday sıcaklık yüzünden Akdeniz’de mayıs, İç Anadolu’da Temmuz, D. Anadolu’da Ağustos ayında hasat edilmektedir.
  • Erzurum – Kars platosunda yetiştirilen buğdaya “ Yazlık Buğday “ denilmektedir

İl Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton)
Konya Arpa 2015 2.416.454 2.416.454 853.627
Ankara Arpa 2015 2.080.192 2.048.842 625.628
Şanlıurfa Arpa 2015 2.344.976 2.344.976 572.783
Afyon Arpa 2015 1.172.254 1.171.769 340.455
Kayseri Arpa 2015 893.619 885.362 267.278
Eskişehir Arpa 2015 1.021.730 1.018.732 258.497
  • En çok İç Anadolu Bölgesinde yetişir.
  • Buğdaya göre soğuğa daha dayanıklıdır.
  • Bira ve hayvan yemi yapımında kullanılır.

Düzey adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Adana Mısır (Dane) 2015 957.820 957.820 1.015.428 1.060
Mardin Mısır (Dane) 2015 702.482 688.271 724.032 1.052
Şanlıurfa Mısır (Dane) 2015 844.676 844.676 687.598 814
Konya Mısır (Dane) 2015 548.861 548.861 558.190 1.017
Osmaniye Mısır (Dane) 2015 330.106 330.106 341.996 1.036
  • Su isteği yüksek olan bir bitkidir.
  • Karadeniz ikliminde doğal olarak yetişebilir.
  • Ancak Karadeniz mısırı bölge içerisinde yoğun olarak tükettiği için ülke ekonomisine katkısı azdır.
  • En çok Akdeniz bölgesinde yetişir. Akdeniz bölgesinde özellikle Çukurova’da sulama ile verimli bir şekilde yetiştirilerek üretim birincisi Adana olmuştur.
  • Mısır yağ sanayisinde hayvan yemi olarak ve gıda sanayisinde ham madde olarak kullanılır.

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Sivas Yulaf 2015 128.072 128.072 31.812 248
Çanakkale Yulaf 2015 94.280 94.280 28.134 298
Ankara Yulaf 2015 117.121 117.121 25.400 217
Nevşehir Yulaf 2015 59.613 59.613 15.344 257
Karaman Yulaf 2015 63.486 63.486 15.145 239
  • Soğuğa dayanıklı bir tarım ürünüdür.
  • Gıda sanayisinde ve hayvan yemi olarak kullanılır.
  • Yulaf üretiminde -> Marmara, İç Anadolu bölgesi
  • Çavdar üretiminde -> İç Anadolu bölgesi birincidir.

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Edirne Çeltik 2015 480.466 480.466 386.907 805
Samsun Çeltik 2015 149.821 149.821 122.600 818
Balıkesir Çeltik 2015 149.966 149.966 113.994 760
Çanakkale Çeltik 2015 110.519 110.519 91.880 831
Çorum Çeltik 2015 62.347 62.347 52.298 839
Sinop Çeltik 2015 38.830 38.830 30.048 774
  • Çeltik suyla dolu tarlalarda yetiştirilir.
  • Türkiye’de pirinç akarsu kenarlarında suyla dolu tarlalarda yetişir.
  • Vadi tabanları başlıca üretim alanlarıdır.
  • Pirinçte üretim tüketimi karşılamadığı için ithal edilen bir üründür.
  • En çok Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yetişir.
  • Haritalı sorularda akarsuyun bulunduğu alanlar pirinç tarımının yapıldığı alanlardır şeklinde yorum yapılabilir.
  • Pirinç tarlaları sulak alanlar olduğu için bu alanlar da sivrisinekten bulaşan sıtma hastalığının yayılmaması için devlet kontrolünde olan bir tarım ürünüdür.

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Antalya Nohut 2015 214.648 214.648 34.918 163
Uşak Nohut 2015 265.743 265.743 30.937 116
Konya Nohut 2015 198.879 198.779 29.747 150
Karaman Nohut 2015 215.507 215.507 29.358 136
Mersin Nohut 2015 224.170 224.170 27.131 121
  • En çok İç Anadolu ve Akdeniz Bölgesinde yetişir.
  • Baklagiller grubunda olduğu için nöbetleşe ekimde kullanılır

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Konya Fasulye 2015 191.849 191.849 72.869 380
Karaman Fasulye 2015 128.950 128.950 38.897 302
Nevşehir Fasulye 2015 63.638 63.638 21.424 337
Niğde Fasulye 2015 56.210 56.210 16.461 293
Bitlis Fasulye 2015 30.200 30.200 8.114 269
  • En çok İç Anadolu Bölgemizde yetişir.

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Şanlıurfa Mercimek (Kırmızı) 2015 993.279 993.259 129.732 131
Diyarbakır Mercimek (Kırmızı) 2015 390.593 390.593 82.742 212
Mardin Mercimek (Kırmızı) 2015 295.188 295.188 57.874 196
Batman Mercimek (Kırmızı) 2015 93.775 93.775 20.028 214
Gaziantep Mercimek (Kırmızı) 2015 74.855 74.855 12.446 166
Adıyaman Mercimek (Kırmızı) 2015 55.031 55.031 10.848 197

 

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Çorum Mercimek (Yeşil) 2015 35.028 35.028 4.227 121
Yozgat Mercimek (Yeşil) 2015 28.262 28.262 3.458 122
Kırşehir Mercimek (Yeşil) 2015 11.097 11.097 1.604 145
Ankara Mercimek (Yeşil) 2015 15.390 15.390 1.537 100
Manisa Mercimek (Yeşil) 2015 13.515 13.515 1.406 104
Konya Mercimek (Yeşil) 2015 8.974 8.974 1.284 143
Isparta Mercimek (Yeşil) 2015 7.815 7.815 1.090 139
  • Kırmızı mercimeğin %90’ı Güneydoğu Anadolu Bölgesi
  • Yeşil Mercimeğin %70 ‘i İç Anadolu bölgesinde üretilir.
  • Kırmızı Mercimek Türkiye’de yetiştirilen tarım ürünleri içinde suya en az ihtiyaç duyan tarım ürünüdür.

SEBZELER

  • Sebze ve meyve üretiminin yapılabilmesi için yaz mevsiminin uzun ve sıcak geçmesi gerekir. Ayrıca;
    • Sıcaklık
    • Sulama
    • Güneşlenme
    • Gübreleme gibi koşulların yeterli olduğu alanlarda verimli bir şekilde sebze yetiştiriciliği yapılabilir.
  • Sebze tarımı Türkiye’de en çok;
    • Akdeniz ve Ege Bölgeleri
    • Güney Marmara Bölümü
    • GAP ile Güney Doğu Anadolu Bölgelerimizde yapılır.

  • Patates sulama ile yetiştirilen yumrulu bir bitkidir. Killi ve kumlu toprakları sever.
  • Türkiye’de en çok İç Anadolu Bölgemizde yetişir.
  • Ege bölgesin’ de patatesin yetiştirildiği önemli alanlarımızdan biridir.
Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Niğde Patates 2015 227.466 227.466 674.773 2.966
Konya Patates 2015 126.780 126.780 493.748 3.895
Afyon Patates 2015 149.424 149.424 434.929 2.911
İzmir Patates 2015 114.671 114.671 407.745 3.556
Nevşehir Patates 2015 69.901 69.901 301.039 4.307

  • Karadeniz kıyıları dışındaki her yerde yetişir. Kastamonu (Taşköprü), Kahramanmaraş ve Gaziantep en çok sarımsak yetiştiren kentlerimizdir.

  • Karadeniz, İç Anadolu ve Akdeniz Bölgelerimiz soğanın en çok yetiştirildiği yerlerdir.
  • Özellikle Ankara, Amasya, Eskişehir, Bursa, Tokat, Çorum en çok soğan yetiştiren kentlerimizdir.

Düzey3 kod Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen Alan(Dekar) Üretim(Ton)
TR611 Antalya Domates (Sofralık) 2015 195.848 2.326.585
Domates (Salçalık) 2015 166.214 1.587.517
Domates (Salçalık) 2015 107.825 909.776
TR622 Mersin Domates (Sofralık) 2015 88.922 869.130
Domates (Salçalık) 2015 94.477 664.092
TR323 Muğla Domates (Sofralık) 2015 62.000 595.219
TR832 Tokat Domates (Sofralık) 2015 63.420 488.002
TR411 Bursa Domates (Sofralık) 2015 54.060 377.034
Domates (Salçalık) 2015 61.467 362.800
TR222 Çanakkale Domates (Sofralık) 2015 56.809 350.826
Domates (Salçalık) 2015 45.995 255.235
TR310 İzmir Domates (Sofralık) 2015 37.848 227.281
Domates (Salçalık) 2015 29.422 209.122
TR831 Samsun Domates (Sofralık) 2015 32.388 198.920
  • Türkiye’de en çok yetiştirilen sebzelerin başında domates gelir.

SANAYİ (ENDÜSTRİ) BİTKİLERİ

  • Şeker sanayisi hammaddesi yakınında kurulmak zorundadır. Bunun nedeni şeker pancarının çabuk bozulması ve uzun mesafelere taşındığında üretim maliyetinin artmasıdır.
  • Şeker Pancarı en çok İÇ ANADOLU Bölgesinde yetişir.
  • Şeker pancarı Güney Doğu Anadolu Bölgesinde GAP ‘ın uygulanmadığı alanlarda yetiştirilemez. (Nedeni toprağın çok kuru olmasıdır.)
  • Güney Doğu Anadolu Bölgesinde GAP ‘ın uygulandığı alanlarda ise ekonomik değeri daha yüksek tarım ürünleri yetiştirildiği için tercih edilmez ve yetiştirilmez.
  • Doğu Karadeniz kıyılarında ise aşırı yağış nedeniyle toprağın çok nemli olması yüzünden ekonomik değer taşıyacak ölçüde yetiştiriciliği yapılamaz.
  • Akdeniz, Ege ve Güney Marmara gibi kıyılarımızda ekonomik değerinin düşük olması nedeniyle tercih edilmez ve yetiştirilmez.
  • İç Anadolu dışında, D. Anadolu, Ergene, Orta Karadeniz ve İç batı Anadolu ‘da yetişir.
Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Konya Şekerpancarı 2015 753.788 753.788 5.217.392 6.922
Yozgat Şekerpancarı 2015 277.538 277.538 1.640.493 5.911
Aksaray Şekerpancarı 2015 144.215 144.215 995.805 6.905
Eskişehir Şekerpancarı 2015 151.840 151.840 841.231 5.540
Kayseri Şekerpancarı 2015 157.976 157.976 839.914 5.317
Afyon Şekerpancarı 2015 129.658 129.658 688.017 5.306
Karaman Şekerpancarı 2015 93.414 93.414 643.991 6.894
dikkatŞeker Pancarının artıkları hayvan yemi (Küspe) yapımında kullanılır. Şeker fabrikalarının olduğu yerlerde Besi ve Ahır hayvancılığı gelişme gösterir. Örnek, Afyon.
dikkatTürkiye’nin ilk şeker fabrikaları ,Uşak Şeker Fabrikası, Alpullu (Kırklareli Şeker Fabrikası, Turhal (Tokat) şeker fabrikası.).

  • İhtiyaç kadar tütün üretmek ve kaliteyi kontrol altına almak nedeniyle tütün DEVLET KONTROLÜNDE OLAN bir tarım ürünüdür.
  • Tütün tüm bölgelerimizde yetişebilen doğal olarak iklim tarafından yetişme alanı sınırlı olmayan bir tarım ürünüdür. Ancak İç Anadolu bölgesinde tütün yetiştiriciliği devlet tarafından yasaklanmıştır. Bunun nedeni Tütünün ekonomik değerinin yüksek olması nedeniyle iç Anadolu’da temel besin ihtiyacımız olan Buğday, Patates vb… tarım ürünlerinin (Bu tarım ürünlerinin ekonomik değerleri tütünden daha düşüktür.) yerini almasının engellenmesi.
  • Türkiye’de üretilen tütünün yarıdan fazlası ege bölgesinde çıkar.
Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Manisa Tütün 2015 360.027 360.027 22.317 62
Denizli Tütün 2015 226.775 226.775 15.281 67
Samsun Tütün 2015 84.617 84.617 8.215 97
Uşak Tütün 2015 93.518 93.518 5.277 56
Adıyaman Tütün 2015 63.192 63.192 4.583 73
Tokat Tütün 2015 31.520 31.520 3.470 110
Balıkesir Tütün 2015 46.789 46.789 3.450 74

  • Çay’ın %100 ‘ü mikro-klima alana bağlı olarak Rize ve çevresinde yetişir.
İBBS3 adı Ürün adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton)
Rize Çay (Yaş) 2015 497.693 869.387
Trabzon Çay (Yaş) 2015 158.264 295.304
Artvin Çay (Yaş) 2015 85.779 137.722
Giresun Çay (Yaş) 2015 20.287 25.474
Ordu Çay (Yaş) 2015 50 47

  • Pamuk büyüme döneminde sulama, olgunlaşma döneminde yüksek sıcaklık ve kuraklık ister.
  • Türkiye’de en çok sırasıyla;
    • Güney Doğu Anadolu
    • Ege
    • Akdeniz bölgelerinde yetişir.
  • Iğdır ovasında mikro-klima alana bağlı olarak yetişir.
  • Karadeniz kıyılarında yağış rejimi düzenli olduğu için pamuk yetiştirilmez.
  • İç kesimlerde ise sıcaklığın düşük olmasından dolayı pamuk yetiştirilemez.
İl Adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Şanlıurfa Pamuk 2015 2.060.353 2.060.353 916.298 445
Aydın Pamuk 2015 579.064 579.064 287.473 496
Hatay Pamuk 2015 393.392 393.392 209.458 532
Diyarbakır Pamuk 2015 308.999 308.999 141.289 457
Adana Pamuk 2015 267.471 267.471 138.612 518
İzmir Pamuk 2015 232.205 232.205 120.505 519

*KÜTLÜ PAMUK

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Şanlıurfa Pamuk (Lif) 2015 2.060.353 2.060.353 329.867 160
Aydın Pamuk (Lif) 2015 579.064 579.064 103.491 179
Hatay Pamuk (Lif) 2015 393.392 393.392 75.406 192
Diyarbakır Pamuk (Lif) 2015 308.999 308.999 50.866 165
Adana Pamuk (Lif) 2015 267.471 267.471 49.901 187
İzmir Pamuk (Lif) 2015 232.205 232.205 43.382 187
Mardin Pamuk (Lif) 2015 86.554 86.554 14.875 172
Adıyaman Pamuk (Lif) 2015 79.505 79.505 12.553 158

*PAMUK LİF

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Şanlıurfa Pamuk 2015 2.060.353 2.060.353 542.445 263
Aydın Pamuk 2015 579.064 579.064 170.185 294
Hatay Pamuk 2015 393.392 393.392 123.998 315
Diyarbakır Pamuk 2015 308.999 308.999 83.641 271
Adana Pamuk 2015 267.471 267.471 82.059 307
İzmir Pamuk 2015 232.205 232.205 71.339 307
Mardin Pamuk 2015 86.554 86.554 24.461 283
Adıyaman Pamuk 2015 79.505 79.505 20.643 260

*PAMUK TOHUMU ÇİĞİT

İl Ürün adı Yıl alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Burdur Anason 2015 62.570 3.777 60
Denizli Anason 2015 29.808 2.004 67
Antalya Anason 2015 14.500 940 65
Muğla Anason 2015 10.000 900 90
Afyon Anason 2015 7.920 574 72
Bursa Anason 2015 5.860 423 72
Konya Anason 2015 4.650 224 48
Balıkesir Anason 2015 1.700 136 80
Eskişehir Anason 2015 900 63 70
İzmir Anason 2015 180 7 39
Ankara Anason 2015 30 2 67
  • İçki sanayinde ve bitkisel çay üretiminde kullanılır.
  • En çok göller yöresinde yetiştirilir.
  • Uyuşturucu özelliği bulunmaz ÜRETİMİNDE DEVLET KONTROLÜ YOKTUR.

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Afyon Haşhaş 2015 132.172 132.172 7.796 59
Konya Haşhaş 2015 85.935 85.935 6.960 81
Denizli Haşhaş 2015 132.001 132.001 4.654 35
Uşak Haşhaş 2015 77.397 77.397 3.008 39
Amasya Haşhaş 2015 33.720 33.720 1.728 51
Burdur Haşhaş 2015 34.078 34.078 1.643 48
Manisa Haşhaş 2015 38.499 38.499 1.111 29
  • Uyuşturucu yapımında kullanıldığı için devlet kontrolündedir.
  • Haşhaştan narkoz yapan tesislere ALKOLOİD fabrikası denilir.
  • Dünyanın en büyük ALKOLOİD fabrikası Afyon’da bulunur.

  • Keten dokumacılıkta, ip ve halat yapımında, kâğıt para yapımında katkı maddesi olarak kullanılır.
  • Bazı yıllar keten üretimi yapılmamaktadır. Tüik verilerine göre Afyon’da 2015 yılında yalnızca 1 ton üretim yapılmıştır.
  • Bazı yıllarda İzmit çevresinde yetiştiriciliği yapılmaktadır.

  • Kenevir uyuşturucu elde etmede kullanıldığı için üretimi devlet kontrolünde olan bir bitkidir.
  • Ayrıca halat ve ip yapımında da kullanılır.
  • Türkiye’de 2015 yılında sadece Samsunda 10 dekar alan ekilmiş ve 1 ton ürün alınmıştır.
  • Kenevir en çok Karadeniz bölgesinde yetişir diyebiliriz.
  • İklim seçiciliği olamayan Kenevir bitkisi Türkiye’nin her yerinde yetişebilir ancak, devlet kontrolünde olduğu için üretimi sınırlı olan bir bitkidir.

YAĞ BİTKİLERİ

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim

(ton)

Verim

(kg/da)

Ankara Ayçiçeği 2015 344.915 344.815 36.295 105
Denizli Ayçiçeği 2015 168.814 168.814 36.101 214
Kayseri Ayçiçeği 2015 97.850 97.850 19.828 203
Kahramanmaraş Ayçiçeği 2015 56.900 56.900 17.331 305
Aksaray Ayçiçeği 2015 47.175 47.175 10.288 218
Kırıkkale Ayçiçeği 2015 130.475 130.475 9.800 75
Bursa Ayçiçeği 2015 34.085 34.085 8.955 263

* ÇEREZLİK AYÇİÇEĞİ

Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim

(kg/da)

Tekirdağ Ayçiçeği 2015 1.284.677 1.284.677 267.012 208
Edirne Ayçiçeği 2015 984.061 984.061 226.573 230
Konya Ayçiçeği 2015 460.376 460.376 210.307 457
Kırklareli Ayçiçeği 2015 733.520 733.520 188.998 258
Adana Ayçiçeği 2015 440.400 440.400 134.361 305
Çorum Ayçiçeği 2015 198.952 198.952 51.984 261

*YAĞLIK AYÇİÇEĞİ

  • Ayçiçeği bol güneşlenme süresi isteyen bir bitkidir.
  • Yağlık ve çerezlik olarak üretilmektedir.
  • En çok Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde çıkar.

İBBS3 adı Ürün adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Aydın Zeytin (Yağlık) 2015 1.291.095 243.778 14
İzmir Zeytin (Yağlık) 2015 872.229 175.008 12
Hatay Zeytin (Yağlık) 2015 423.993 151.768 17
Muğla Zeytin (Yağlık) 2015 919.449 147.627 10
Mersin Zeytin (Yağlık) 2015 256.823 119.832 24
Gaziantep Zeytin (Yağlık) 2015 399.879 99.540 12
Çanakkale Zeytin (Yağlık) 2015 303.957 66.618 15
Balıkesir Zeytin (Yağlık) 2015 691.754 61.289 7

 

İBBS3 adı Ürün adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Bursa Zeytin (Sofralık) 2015 415.177 65.629 7
Manisa Zeytin (Sofralık) 2015 650.623 64.965 5
Aydın Zeytin (Sofralık) 2015 253.554 53.462 12
Mersin Zeytin (Sofralık) 2015 122.980 50.866 20
Osmaniye Zeytin (Sofralık) 2015 79.624 25.998 13
Hatay Zeytin (Sofralık) 2015 92.011 25.935 13
İzmir Zeytin (Sofralık) 2015 103.397 17.173 11
Balıkesir Zeytin (Sofralık) 2015 128.940 16.183 7
  • Zeytin Akdeniz ikliminde yetişen bir maki türüdür.
  • Üretimi milattan önceye dayanır.
  • En çok EGE, Akdeniz kıyıları, Marmara ve Güney Doğu Anadolu bölgesinin batı kesiminde yetişir.
  • Üretimin yaklaşık yarısını EGE bölgesi karşılar.
  • Zeytin üretimi bir yıl az bir yıl fazla olmaktadır. Bu durumun iklim koşulları yada üretim şekli ile bir alakası yoktur. Tamamen bitkinin özelliği ile alakalıdır.
  • Aydın ve İzmir şehirleri üretimde ilk sırada yer alır.
dikkatZeytin Akdeniz ikliminin tarım ürünüdür. Türkiye’de en belirgin Akdeniz iklimi Akdeniz kıyılarında görülür. Akdeniz kıyıları tüm Zeytin üretim alanları içerisinde en kaliteli zeytin üretim potansiyeli olan bölgedir. Ancak Akdeniz bölgesinde ekonomik değeri daha yüksek tarım ürünleri yetiştirildiği için üretimde birinci olmamıştır.

  • Yer fıstığı sıcak ve ılıman iklimde, gevşek yapılı toprakta yetişir.
  • Üretimin %90 ‘dan fazlasını Akdeniz Bölgesi karşılar.
  • Üretilen yerfıstığının yarıdan fazlası, Adana – Osmaniye ‘de üretilir.
  • Aydın’da da 2015 yılında 4.847 ton yerfıstığı üretimi yapılmıştır.

  • Soya fasulyesi sıcaklık seven, sulama ile yetişen bir bitkidir.
  • Bu yüzden en çok Akdeniz bölgesinde üretimi yapılır.
  • Besin değeri yüksektir.
Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan

(dekar)

Hasat edilen alan

(dekar)

Üretim

(ton)

Verim

(kg/da)

Adana Soya 2015 216.631 215.231 97.539 453
Mersin Soya 2015 72.100 72.100 33.834 469
Samsun Soya 2015 33.470 33.470 14.704 439
Osmaniye Soya 2015 21.312 21.312 8.375 393
Şanlıurfa Soya 2015 9.059 9.059 1.682 186
Kahramanmaraş Soya 2015 5.096 5.096 1.667 327

  • Susam sıcak iklimleri sever, özellikle tropikal ve subtropikal (Savan) ikliminde yetişir.
  • Türkiye’de en çok Akdeniz ve Ege Bölgelerinde yetişir.
  • En çok Adana, Antalya, Manisa, Muğla kentlerinde yetişir.

  • Bu bitkinin %50 ‘si yağdır. Bu yüzden Bio-dizel (Biomas) yakıt yapımında kullanılır.
  • Kanola yağı elde edilir.
  • Üretimde Marmara bölgesi birincidir.
  • En çok Tekirdağ ilinde üretilir.
Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Tekirdağ Kolza 2015 220.520 218.390 73.891 338
İstanbul Kolza 2015 47.425 47.425 18.189 384
Kırklareli Kolza 2015 22.848 22.848 8.303 363
Balıkesir Kolza 2015 23.179 23.179 6.896 298
Edirne Kolza 2015 17.058 17.058 5.760 338

 

  • %40 oranında yağ içerir. Üretimde İç Anadolu bölgemiz birincidir.
Düzey3 adı Ürün adı Yıl Ekilen alan(dekar) Hasat edilen alan(dekar) Üretim(ton) Verim(kg/da)
Ankara Aspir 2015 218.984 218.984 39.328 180
Konya Aspir 2015 38.565 38.565 5.625 146
Yozgat Aspir 2015 27.452 27.452 3.347 122
Muş Aspir 2015 23.270 23.270 3.929 169
Çorum Aspir 2015 13.424 13.424 2.039 152
Aksaray Aspir 2015 13.500 12.000 2.030 169
Sivas Aspir 2015 10.287 10.287 1.086 106

MEYVELER

  • Soğuğa karşı çok dayanıklıdır. Eksi 35 dereceye kadar yetişebilir.
  • İklim seçiciliği azdır. Üretim Alanı çok geniştir.
  • Elma Türkiye’de Üzümden sonra en çok yetiştirilen meyvedir.
  • Toplam meyve üretiminin %16 ‘sını Elma oluşturur.
  • Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerimiz en çok Elma üreten bölgelerimizdir.
  • En çok elma üreten kentlerimiz;
    • Isparta
    • Karaman
    • Antalya
    • Denizli

  • Soğuğa karşı en dayanıklı meyvedir.
  • İklim seçiciliği yoktur.
  • Meyveler içinde üretim miktarı en fazla olan meyvedir.
  • Türkiye’de yetişen meyvelerin %23 ‘ünü üzüm oluşturur.
  • Türkiye’nin üzüm üretimi 4-5 milyon ton civarındadır.
  • En çok Ege bölgesi sonra, Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu bölgelerinde yetişir.
  • En çok üretildiği kentler;
    • Manisa
    • Denizli
    • Mersin
    • Kahraman Maraş’ tır
  • Doğu Karadeniz kıyılarında güneşlenme süresi çok kısa olduğu için yetiştirilmesine rağmen ekonomik değer taşımaz.

  • Kış ılıklığı isteyen bir tarım ürünüdür. Don olaylarından olumsuz etkilenir.
  • En fazla Akdeniz bölgesinde yetişir (%89), ikinci en çok yetiştiği bölgemiz Ege bölgesidir (%10,8).
  • Ayrıca Rize ve çevresinde mikro-klima alana bağlı olarak yetiştiriciliği yapılır (%0,2).
  • Türkiye’de üretilen meyvelerin %19 ‘u turunçgillerden oluşur.
  • Turunçgiller içerisinde en fazla üretilen ise portakaldır.
  • Türkiye’de portakal üretiminde Antalya, mandalina üretiminde Hatay ve Adana, limon üretiminde Mersin, Greyfurt ve Turunç üretiminde Adana ilk sıradadır.
  • İhraç edilir.
İBBS3 adı Ürün adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Mersin Limon 2015 145.152 450.878 122
Adana Limon 2015 77.620 131.955 83
Antalya Limon 2015 17.775 71.046 120
Muğla Limon 2015 26.109 54.556 79
Hatay Limon 2015 17.853 38.856 105
Aydın Limon 2015 563 1.417 36
Greyfurt (Altıntop)
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Adana 2015 47.687 189.450 181
Mersin 2015 7.203 26.830 169
Hatay 2015 4.737 24.276 174
Antalya 2015 2.069 5.312 122
Muğla 2015 1.295 3.630 118
Aydın 2015 455 446 29
Osmaniye 2015 30 71 95
Rize 2015 0 7 20
Artvin 2015 0 3 30

Mandalina (Clementin)
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Adana 2015 15.770 46.547 115
Antalya 2015 3.885 16.837 134
Muğla 2015 3.302 7.317 58
Mersin 2015 1.979 6.779 124
Hatay 2015 996 3.340 113
Aydın 2015 2.096 2.447 33
Osmaniye 2015 120 253 70
İzmir 2015 10 30 30

 

Mandalina (Satsuma)
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Hatay 2015 97.490 393.778 149
İzmir 2015 46.580 125.054 74
Mersin 2015 30.038 106.620 130
Adana 2015 20.034 42.633 130
Aydın 2015 16.597 23.633 40
Antalya 2015 3.559 14.849 125
Balıkesir 2015 8.355 9.826 41

  • Fındık relikt bir bitkidir.
  • Ilıman iklimlerde yetişir. Şiddetli don olaylarından olumsuz etkilenir.
  • Dünya’da Güneydoğu Asya, Türkiye ve Akdeniz ülkelerinde yetiştirilir.
  • 2005 -2013 dünya fındık üretiminin %70 ‘ini Türkiye üretmiştir.
  • Türkiye’yi İtalya, ABD ve Azerbaycan izler.
  • Türkiye’de Fındığın %80 ‘i Karadeniz Bölgesinde, %20 ‘si ise Marmara Bölgesinde yetişir.
FINDIK
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Ordu 2015 2.271.830 200.938 2
Giresun 2015 1.171.112 105.023 2
Samsun 2015 906.229 90.857 2
Sakarya 2015 725.981 82.708 2
Düzce 2015 626.850 69.344 2
Trabzon 2015 653.498 39.126 1
Zonguldak 2015 235.929 22.572 1

 

  • Kayısı, ılıman ve sıcak iklim bitkisidir. Güneydoğu Asya ve Akdeniz ülkeleri başlıca yetişme alanlarıdır.
  • Türkiye yılda 800 bin ton kayısı üreterek dünya kayısı üretiminin yaklaşık %20 ‘sini karşılar.
  • Türkiye’de üretilen kayısının yarıdan fazlasını Malatya karşılar.
  • En çok Doğu Anadolu Bölgemizde yetişir.
Kayısı
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Malatya 2015 801.100 336.000 45
Mersin 2015 67.943 107.922 79
Kahramanmaraş 2015 88.880 80.444 69
Iğdır 2015 27.126 37.544 178
Antalya 2015 15.013 20.869 39
Elazığ 2015 96.341 18.417 17
Kars 2015 6.200 6.904 76
Hatay 2015 7.523 6.707 34

 

dikkat2014 yılında yaşanan aşırı soğuk yüzünden Türkiye genelinde Kayısı üretiminde çok fazla azalma gerçekleşmiştir. 2014 yılında yaşanan bu olumsuz iklim koşulundan dolayı kayısı üretiminde Malatya yerine Mersin birinci olmuştur. Aynı yıl Ordu’da ki Fındık üretimi de aynı şekilde azalmıştır.

  • İklim seçiciliği fazla değildir ve üretim alanı geniştir.
  • En çok Marmara bölgesinde yetişir.
Şeftali
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Mersin 2015 44.977 95.782 44
Bursa 2015 71.649 86.428 37
Çanakkale 2015 46.065 84.076 55
İzmir 2015 45.890 71.978 42
Adana 2015 9.444 26.043 63
Bilecik 2015 19.783 22.223 30
Samsun 2015 12.734 21.221 45
Aydın 2015 14.706 20.713 42
Tokat 2015 10.954 15.958 41

  • İncir Akdeniz iklimi gibi don olaylarının az görüldüğü ılıman iklimleri sever.
  • Üretimi milattan öncesine dayanır.
  • Türkiye Dünya ‘da üretilen incirin %24 ‘ünü Türkiye karşılamaktadır. İkinci sırada %17 ‘lik oranla Mısır, üçüncü sırada ise %7 ‘lik ‘oranlar Yunanistan yer alır.
  • Türkiye’ üretilen incirin %74 ‘ü EGE bölgesinde üretilir.
  • Türkiye’ de üretilen incirin %63 ‘ünü Aydın karşılar.
İncir
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Aydın 2015 362.784 186.124 30
İzmir 2015 80.453 38.753 26
Bursa 2015 20.352 22.541 65
Mersin 2015 4.258 8.426 68
Hatay 2015 1.627 6.244 29
Antalya 2015 1.366 4.149 34
Gaziantep 2015 7.227 2.870 42
Balıkesir 2015 2.263 2.598 35

  • Muz Tropikal iklimlerde yetişen bir tarım ürünüdür.
  • Türkiye’de doğal koşullarda yetişebildiği alanlar sınırlıdır. Sadece Anamur, Alanya ve Gazipaşa’da doğal koşullarda yetişir.
  • Adana ve Hatay’da seralarda yetiştiriciliği yapılır.
  • Üretimin tüketimi karşılama oranı düşük olduğu için ithal ettiğimiz tarım ürünlerindendir.
  • En çok Akdeniz bölgesinde yetiştiriciliği yapılır.
Muz
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Mersin 2015 34.182 195.381 5.716
Antalya 2015 23.805 72.865 3.061
Hatay 2015 378 2.230 5.899
Adana 2015 15 24 1.600

  • Son yıllarda ülkemizde yetiştirildiği alan artan kivi ılıman iklim koşullarını sever.
  • Özellikle Yalova ve Rize illerimiz kivi üretiminde ön sıralardadır.
  • Marmara ve Karadeniz bölgelerinde yoğun yetiştirilir.
Kivi
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Yalova 2015 5.316 18.892 50
Ordu 2015 2.969 6.263 44
Rize 2015 3.671 5.126 31
Samsun 2015 1.841 2.715 37
Giresun 2015 2.128 1.880 31
Trabzon 2015 1.447 1.829 30
Bursa 2015 1.656 1.494 20
Kocaeli 2015 543 1.316 54

  • Yazın sıcaklık ve kuraklık ister. Yaz mevsiminin uzun olduğu yerlerde yetişir.
  • En çok Güney doğu Anadolu Bölgemizde yetiştirilir.
  • İhraç ettiğimiz ürünlerdendir.
Antep Fıstığı
İBBS3 adı Yıl Toplu meyveliklerin alanı(dekar) Üretim(ton) Ağaç başına ortalama verim(kg)
Gaziantep 2015 1.299.203 53.109 3
Şanlıurfa 2015 968.629 47.848 4
Adıyaman 2015 254.397 15.368 4
Siirt 2015 190.663 11.221 4
Kilis 2015 59.477 2.271 3
Kahramanmaraş 2015 66.603 2.197 3
Manisa 2015 10.500 1.825 3
Mardin 2015 10.021 1.659 9
Batman 2015 20.670 1.654 5

 

ÜRÜN DÜNYA ÜRETİMİ (Ton) TÜRKİYE ÜRETİMİ (Ton) Türkiye’nin Üretimdeki Payı
Fındık 914.000 660.000 % 72
Kiraz 2.256.519 470.887 % 21
İncir 1.093.189 275.002 % 25
Kayısı 3.956.640 760.000 % 19
Ayva 596.532 136.577 % 23

 

ÜRÜN DÜNYA ÜRETİMİ (Ton) TÜRKİYE ÜRETİMİ (Ton) Türkiye’nin Üretimdeki Payı
Fındık 914.000 660.000 % 72
Kiraz 2.256.519 470.887 % 21
İncir 1.093.189 275.002 % 25
Kayısı 3.956.640 760.000 % 19
Ayva 596.532 136.577 % 23
Content Protection by DMCA.com
Bunu Paylaş:

İçerik

Ahmet Burak Kargı

Karadeniz Teknik Üniversitesi 2005 mezunu. Mersin'de yaşıyor. COĞRAFYA öğretmeni.

You may also like...

1 Response

  1. özkan dedi ki:

    Teşekkürler hocam, ciddi anlamda yararlı bilgiler.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir